Gdy na listach bestsellerów widzimy takie pozycje jak „Techniki manipulacji” albo „Zakazana retoryka. Podręcznik manipulacji” oznacza to, że jest wiele osób chcących wykorzystać znajomość ludzkiej psychiki w celu zdobycia przewagi nad drugą osobą. Jest to kuszące, wiec nawet jeśli sami staramy się stronić od takich działań, to musimy mieć świadomość tego, że druga strona może skorzystać z rad zawartych w takich książkach. Dlatego też sami też nie powinniśmy ignorować tego zagadnienia.

A może problem nas nie dotyczy?

Przecież zaangażowaliśmy się w nasz rozwój osobisty, znamy podstawowe triki manipulatorów, nic nam nie grozi. Pewność siebie jest oczywiście ważna, ale często potrafi nas zaślepić i obniżyć naszą czujność. Psychologia i znajomość mechanizmów rządzących człowiekiem wciąż się rozwija, więc jeśli coś kiedyś przeczytaliśmy i czujemy się bezpieczni, to bardzo możliwe, że na najnowsze sztuczki manipulacji nie będziemy przygotowani. Na co więc powinniśmy szczególnie zwrócić uwagę?

Kiedy mamy do czynienia z manipulacją?

Czasem błędnie uznajemy dane działanie za manipulację. Jeśli jednak widzimy, że druga osoba stara się w niejawny sposób wykorzystywać nasze emocje i wyznawane wartości, aby uzyskać efekt korzystny dla niej – to zapewne właśnie zidentyfikowaliśmy manipulację. Przykłady? Oczywiście.

1. Kolega z pracy kolejny raz próbuje nas przekonać, abyśmy wykonali część jego pracy „bo przecież jesteśmy dobrymi kolegami i chyba nie odmówimy”. Jeśli nie pomożemy – to wpędzi nas w poczucie winy, dlatego należy asertywnie odmówić lub jasno zdefiniować oczekiwany rewanż. Nie oznacza to oczywiście, że nie możemy po prostu bezinteresownie pomagać, jednak jeśli ktoś to wykorzystuje, to trzeba coś z tym zrobić.

2. Klasyczna manipulacja sugerująca kończący się zapas jakiegoś dobra, jeśli więc szybko go nie zamówimy, to stracimy życiową okazję. To podręcznikowy przykład wywierania presji w warunkach ograniczonego czasu na zastanowienie się. NIE podejmujmy decyzji w takich warunkach. Jeśli ktoś ucieka się do manipulacji, to zapewne zgodzenie się na taką transakcję będzie korzystne dla niego, ale niekończenie dla nas.

Bądźmy zatem czujni i starajmy się wyczuwać intencję rozmówcy. Jeśli zidentyfikujemy manipulację – zareagujmy na nią odpowiednio.